Hoeveel houd ik netto over als freelancer in 2026?

Vier dingen gaan eerst van je omzet af: beroepskosten, sociale bijdragen, personenbelasting en gemeentebelasting. Wat overblijft is je netto. Voor een Belgische zelfstandige in hoofdberoep schommelt dat tussen ruwweg 50% en 60% van de omzet, afhankelijk van je schaal en kosten. Hieronder de exacte rekensom.

TL;DR — concrete bedragen

Drie typische omzetscenario's, telkens met realistische beroepskosten en een gemeentebelasting van 7,0% (Belgische mediaan). Statuut: hoofdberoep, geen starter, geen partner-vermindering.

Cijfers berekend met dezelfde rekenkern als de calculator op deze site (parameters AJ 2027, inkomstenjaar 2026). De effectieve druk is (sociale bijdragen + belastingen) / omzet.

De vier lagen waarop iets verdwijnt

1. Beroepskosten — voor de fiscus rekent

Alles wat nodig is om je beroep uit te oefenen mag eraf vooraleer er belasting of bijdragen geheven worden. Boekhouder, software, telefoon, opleidingen, verzekeringen, beroepsmateriaal en (gemengd) beroepsmatig gebruik van je auto, telefoon en internet. Sommige uitgaven zijn 100% aftrekbaar (boekhouder, software, opleiding), andere maar deels (restaurant 69%, telefoon en internet meestal 75%, relatiegeschenken 50%). Sinds 1 januari 2026 zijn nieuwe brandstofwagens 0% aftrekbaar — elektrisch is dat wel 100%.

2. Sociale bijdragen — RSVZ

Op het inkomen ná beroepskosten betaalt een hoofdberoep-zelfstandige in 2026 20,50% sociale bijdragen tot een grens van €75.024,54, daarboven nog 14,16% tot €110.562,42. Onder die grens is de minimumbijdrage €890,42 per kwartaal. Belangrijk: sociale bijdragen zijn zelf 100% aftrekbaar — fiscus rekent dus netto-belastbaar = winst − betaalde bijdragen, wat een ietwat iteratieve berekening vereist.

3. Personenbelasting — progressief

Op het netto-belastbaar inkomen rekent de fiscus per schijf. Voor aanslagjaar 2027 (inkomsten 2026):

• 25% tot €16.720
• 40% tussen €16.720 en €29.510
• 45% tussen €29.510 en €51.070
• 50% boven €51.070

Daarvan trekt de fiscus de belastingvrije som af (€11.180 voor AJ 2027 → krediet van €2.795). Praktisch: tot je in de schijf van 50% komt — vanaf ~€51.070 belastbaar — heb je een marginaal tarief tussen 25% en 45%. Boven die grens kost elke extra euro netto 50 cent aan belasting; daar wordt een extra aftrekbare kost dus 50% terugverdiend.

4. Gemeentebelasting — bovenop de federale

De gemeente waar je woont rekent een opcentiem op je federale personenbelasting. Tarieven verschillen sterk: Brussel 6,0%, Gent 6,5%, Antwerpen 7,0%, Hasselt 7,4%, Charleroi 8,5%. De calculator zoekt op je postcode het juiste percentage op.

Voorbeeld uitgewerkt — €60.000 omzet

Stel: je factureert €60.000 op een jaar, hebt €5.000 beroepskosten, woont in een gemeente met 7% opcentiem.

1. Bruto na kosten: €60.000 − €5.000 = €55.000
2. Sociale bijdragen (20,5% iteratief): € 9.357
3. Netto-belastbaar inkomen: € 45.643
4. Federale personenbelasting (na krediet €2.795): € 13.761
5. Gemeentebelasting (7%): € 963
6. Netto: € 30.919 per jaar (€ 2.577 per maand)

Wat versnelt je netto?

• Werkelijke beroepskosten administreren. De kostenforfait bestaat sinds AJ 2019 niet meer voor zelfstandigen — alleen werkelijke kosten zijn aftrekbaar. Een goede boekhouder vindt typisch €1.500-€3.000 aan kosten die anders ongezien blijven.
• VAPZ — gratis pensioen. Tot €4.701,54 per jaar (sociaal VAPZ, 9,40% van max-inkomen 2026) is 100% aftrekbaar én bouwt aanvullend pensioen op. Direct fiscaal voordeel = je marginaal tarief × premie. Bij 50% marginaal: €4.700 storten kost je netto eigenlijk maar €2.350.
• Voorafbetalingen op tijd. Wie de belasting niet vooraf betaalt riskeert een vermeerdering van 4,5%. Vroeger betalen geeft een bonus: 6% voor VA1 (april), 5% (juli), 4% (oktober), 3% (december). Voor een belasting van €15.000 zit je al snel met €700 vermeerdering — vermijdbaar via één goed getimede storting.
• Boekhoudprogramma 120% aftrekbaar. Voor digitale investeringen 2024-2027 geldt een verhoogde investeringsaftrek van 120% (peppol-e-facturatie inbegrepen). Trek dus iets meer af dan je echt uitgaf.
• Elektrisch i.p.v. brandstof. Sinds 2026 zijn nieuwe brandstofwagens 0% aftrekbaar. Een elektrische auto gekocht in 2026 mag 100% aftrekbaar over 5 jaar afgeschreven worden, plus laadinfrastructuur thuis.

Reken jouw exacte cijfer

Bovenstaande tabel werkt met richtgemiddeldes. Voor je eigen situatie — andere postcode, andere kostenstructuur, partner of kinderen ten laste, bijberoep of starter — vul je je cijfers in op de calculator en zie je in real-time wat er overblijft. Niets wordt opgeslagen, alle berekeningen gebeuren in je browser.